Bu yazımızda CCS-C derleyicisinin dahili giriş / çıkış fonksiyonlarını anlatacağız. Bildiğiniz gibi PIC’ler giriş/çıkış (I/O) portlarına sahipler. Bu portların sayısı PIC modeline göre değişiklik göstermektedir. CCS-C’nin dahili fonksiyonlarını kullanarak bu portlara kolayca erişebilirsiniz. Şimdi sırasıyla bu fonksiyonların ne işe yaradıklarını tek tek anlatalım ve örnekler verelim. Yazı sonundaki PIC16F877 ile yapılmış olan ISIS Projesi ve örnek kodlar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır.

Yazı İçeriği

set_tris_x()
get_tris_x()
input_x()
output_x()
input()
input_state()
output_bit()
output_high()
output_low()
output_toggle()
output_float()
output_drive()
port_x_pullups
#use_standart_io
#use_fixed_io
#use_fast_io
ISIS ile yapılmış örnek proje ve kodlar

set_tris_x()

Bu fonksiyon istenilen PORT’a ait PIN’lerin giriş olarak mı yoksa çıkış olarak mı kullanılacağını belirtmek için kullanılır. Örneğin bir buton bağladığınız PIN giriş, bir led kullandığınız port ise çıkış olarak ayarlanmalıdır.

Örnek kullanım:

set_tris_a(0x01); // A0 input, geri kalan pinler output olarak ayarlanır. 0x01 binary = 0000 0001

Yukarıdaki örnekte de gördüğünüz gibi çıkış yapılacak pinler için “0” giriş yapılacak pinler için “1” değeri veriliyor

set_tris_c(0xf0); // C0,C1,C2,C3 çıkış C4,C5,C6,C7 giriş olsun. 0xf0 binary  = 1111 0000

get_tris_x()

Bu fonksiyon ilgili porta ait TRIS ayarının okunmasını sağlar.
Örnek:

int x;
set_tris_a(0x05);
x = get_tris_a();  // x = 5 olur

input_x()

Bu fonksiyon PORT’ların değerini okumak için kullanılır. input_a() A PORT’unun değerini geri döndürür, input_b() B PORT’unun değerini döndürür vb.
Örnek:
B portunun 8 adet pinine bağlı 8′li bir dip-switch olduğunu düşünelim. Bu switch’lerin değerini tek seferde okumak için

int switch;
set_tris_b(0xff);  // B portunun tüm pinleri giriş olacak
switch = input_b(); // B portunu oku değeri switch değişkenine aktar.

output_x()

Bu fonksiyon PORT’lara veri yazma imkanı verir.
Örnek:

output_a(0x05); // A PORT'una 0x05 hex değerini yaz;
output_d(216);  // D PORT'una decimal 216 değerini yaz.

input()

Bu fonksiyon herhangi bir porta ait bir PIN’in durumunu verir (1 veya 0).
Örnek:

BOOLEAN b0_durumu;
if(intput(PIN_A0))   // Pin A0 “1” ise
if(input(PIN_C5) == 0) // Pin C5 “0” ise
B0_durumu = input(PIN_B0); // B0 1 ise b0_durumu = 1; 0 ise b0_durumu = 0 olur.

input_state()

Bu fonksiyon tıpkı input() fonksiyonu gibidir, aradaki tek far input_state() fonksiyonunun o pine ait tris ayarlarına dokunmamasıdır.

output_bit()

Bu fonksiyon istenilen PIN’e istenilen değerin atanmasını sağlar.
Örnek:

output_bit(PIN_B0,1); // PIN B0 = 1
output_bit(PIN_D7,0); // PIN D7 = 0;

output_high()

Bu fonksiyon istenilen PIN’i High yani “1” yapmak için kullanılır
Örnek:

output_high(PIN_B0); // PIN B0 = 1
output_high(PIN_C7); // PIN C7 =  1

output_low()

Bu fonksiyon istenilen PIN’i Low yani “0” yapmak için kullanılır
Örnek:

output_low(PIN_B0); // PIN B0 = 0
output_low(PIN_C7); // PIN C7 =  0

output_toggle()

Bu fonksiyon parametre olarak verilen PIN’in durumunu toggle yapmak için kullanılır. PIN 1 ise 0, 0 ise 1 yapılır
Örnek:

output_high(PIN_E0); // E0 = 1
output_toggle(PIN_E0); // E0 = 0 olur çünkü önceki değeri 1 idi

output_float()

Bu fonksiyon verilen PIN için TRIS ayarını “1” yani giriş olarak ayarlar.

output_float(PIN_B0); // PIN B0 girişe ayarlanıyor

i2c gibi beslemeye pull-up yapılmış haberleşme sistemlerinde kullanılır.

output_drive()

Bu fonksiyon ise parametre olarak verilen PIN’i çıkış moduna geçirir

output_drive(PIN_C0); // PIN C0 çıkışa ayarlanıyor

port_x_pullups()

PIC Mikro denetleyicilerinin her modelinde olmasa da bazı modellerindeki bazı PORT’larda pull-up özelliği vardır, istenildiği takdirde komut ile bu pull-up direncleri devreye sokulabilir. İşte bu ayarı açıp kapatmak için bu fonksiyonu kullanabilirsiniz.

port_b_pullups(TRUE); // portb pull-up dirençleri devrede.
port_b_pullups(FALSE); // portb pull-up dirençleri devrede.

Böylece CCS-C derleyicisinin temel giriş çıkış fonksiyonlarını öğrenmiş olduk. Konuyla alakalı olduğu için bir kaç önişlemci direktifini de bu yazımızda anlatacağız.

#use_standart_io

Bu direktif verildiğinide , yani kod içerisinde kullanıldığında, belirtilen PORT’a ait giriş çıkış işlemleri yapılırken her defasında PORT’un TRIS ayarlarıda yapılır. Program içerisinde set_tris_x() foksiyonunu kullanmanız gerekmez.

#use_standart_io(A) // A portunda otomatik TRIS ayarları kullanılacak
#use_standart_io(B) // B portunda otomatik tris ayarları kullanıacak

Bu direktif Derleyicinin fazla kod üretmesine neden olur.

#use_fixed_io

standart_io’nun biraz daha gelişmişi diyebiliriz. Pinlerin durumunu belirtirsiniz. Kod içerisinde TRIS ayarlaması yapmanıza gerek yoktur ve standart_io dan daha az kod üeretir.

#use fixed_io(a_outputs=PIN_A2, PIN_A3) // A2 ve A3 Çıkış

#use_fast_io

Bu direktif verildiğinde ise derleyici TRIS ayarlarına karışmaz, giriş çıkış komutlarında TRIS ayarlaması yapmayacağı için çok daha az kod üretir. Bu direktifi verdiğinizde set_tris_x() fonksiyonunu kullanarak TRIS ayarlamalarını sizin yapmanız gerekir.

#use_fast_io(A) // A portu giriş çıkış komutları TRIS ayarı üretmeyecek

ISIS PROJESI VE ÖRNEK KODLAR

Aşağıda resmi görülen isis projesinde denetleyici olarak PIC16F877 kullanıldı. 8 adet led PIC’in D portunda, 8′li Dip Switch B Portunda ve E portunda da 2 adet buton mevcut.

ISIS ÇİZİMİ İÇİN TIKLAYIN

Örnek Proje 1 - 8 Adet dip switch ile 8 Led’i ayrı ayrı kontroletme

Önce uzun yoldan yapalım

#include <16f877.h>   // 16f877 denetleyicisini kullanacağız
#use delay(clock=4000000)  // kristalimiz 4 mhz (delay fonksiyonu için)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG // fuse ayarları

void main(void)
{
while(1)    // sonsuz döngü
{
if(input(PIN_B0) == 0)   // PIN B0 = 0 ise, yani Dip switch ON pozisyonundaysa
output_high(PIN_D0);    // PIN D0 = 1 olsun (LED YANAR)
else
output_low(PIN_D0);    // dip switch OFF pozisyonundaysa D0'a bağlı led söner

if(input(PIN_B1) == 0)
output_high(PIN_D1);
else
output_low(PIN_D1);

if(input(PIN_B2) == 0)
output_high(PIN_D2);
else
output_low(PIN_D2);

if(input(PIN_B3) == 0)
output_high(PIN_D3);
else
output_low(PIN_D3);

if(input(PIN_B4) == 0)
output_high(PIN_D4);
else
output_low(PIN_D4);

if(input(PIN_B5) == 0)
output_high(PIN_D5);
else
output_low(PIN_D5);

if(input(PIN_B6) == 0)
output_high(PIN_D6);
else
output_low(PIN_D6);

if(input(PIN_B7) == 0)
output_high(PIN_D7);
else
output_low(PIN_D7);

}
}

Aynı işi yapan daha kısa kod

#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG

void main(void)
{
while(1)
{
output_bit(PIN_D0,!input(PIN_B0));  // PIN B0 dan okunan değerin değilini D0'a aktar
output_bit(PIN_D1,!input(PIN_B1));
output_bit(PIN_D2,!input(PIN_B2));
output_bit(PIN_D3,!input(PIN_B3));
output_bit(PIN_D4,!input(PIN_B4));
output_bit(PIN_D5,!input(PIN_B5));
output_bit(PIN_D6,!input(PIN_B6));
output_bit(PIN_D7,!input(PIN_B7));
}
}

Aynı işi yapan çok daha kısa kod

#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG

void main(void)
{
while(1)
{
output_d(~input_b()); // sitchlerin değerini oku ve değilini Ledlere aktar
}
}

Örnek Proje 2 - 8 Adet ledli yürüyen ışık

Uzun Yol

#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG

void main(void)
{
output_d(0);
while(1)
{
output_low(PIN_D7);    // d7 deki led sönsün
output_high(PIN_D0); //  d0 daki led yansın
delay_ms(250);     // 250 ms beklesin program

output_low(PIN_D0);   // d0 daki led sönsün
output_high(PIN_D1); // d1 deki yansın
delay_ms(250);  // 250 ms beklesin program

output_low(PIN_D1);
output_high(PIN_D2);
delay_ms(250);

output_low(PIN_D2);
output_high(PIN_D3);
delay_ms(250);

output_low(PIN_D3);
output_high(PIN_D4);
delay_ms(250);

output_low(PIN_D4);
output_high(PIN_D5);
delay_ms(250);

output_low(PIN_D5);
output_high(PIN_D6);
delay_ms(250);

output_low(PIN_D6);
output_high(PIN_D7);
delay_ms(250);

}
}

Daha kısa yöntem

#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG

void main(void)
{
output_d(0);
while(1)
{

//bu kodda sekiz adet ön tnaımlı veri sırayla porta yazdırılarak
//ürüyen ışık oluşturuluyor
output_d(0x01);  // sadece 1. led yansın
delay_ms(250);

output_d(0x02); // sadece 2. led yansın
delay_ms(250);

output_d(0x04);  // sadece 3. led yansın
delay_ms(250);

output_d(0x08);
delay_ms(250);

output_d(0x10);
delay_ms(250);

output_d(0x20);
delay_ms(250);

output_d(0x40);
delay_ms(250);

output_d(0x80);
delay_ms(250);

}
}

Örnek Proje 3 - Switch’lerle Led kontrolü.

Devrede bulunan 2 adet switch’den birine basıldığında Led’lerin tamamını yakalım, diğerine basıldığında söndürelim.

#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG

#define ANAHTAR1 PIN_E0 // Derleyici ANAHTAR1 gördüğü yerlere PIN_E0 yerleştirir
#define ANAHTAR2 PIN_E1 // Derleyici ANAHTAR2 gördüğü yerlere PIN_E1 yerleştirir

void main(void)
{

while(1)
{
if(input(ANAHTAR1) == 0)  // anahtar1 basıldıysa
{
output_d(0xff);  // ledleri yak
}
if(input(ANAHTAR2) == 0)  // anahtar 2 basıldıysa
{
output_d(0x00);  // ledleri söndür
}

}
}

Örnek Proje 4 - Ledleri 0-255 arası saydıralım

#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG

void main(void)
{
int i;
while(1)
{

for(i=0;i<255;++i)
{
output_d(i);
delay_ms(100);
}
}
}

Çok daha creative örnekler vermek isterdim ama uzun bir mesai günü sonunda yazılan yazıdan ne hayır beklenir Artık siz hayal gücünüzü konuşturup kendi alıştırmalarınızı kendiniz yaparsınız.

Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere herkese iyi hafta sonları diliyorum.