CCS-C ile PIC Programlama, Dahili Giriş Çıkış Komutları ile PIC Portlarının Kullanımı
Bu yazımızda CCS-C derleyicisinin dahili giriş / çıkış fonksiyonlarını anlatacağız. Bildiğiniz gibi PIC’ler giriş/çıkış (I/O) portlarına sahipler. Bu portların sayısı PIC modeline göre değişiklik göstermektedir. CCS-C’nin dahili fonksiyonlarını kullanarak bu portlara kolayca erişebilirsiniz. Şimdi sırasıyla bu fonksiyonların ne işe yaradıklarını tek tek anlatalım ve örnekler verelim. Yazı sonundaki PIC16F877 ile yapılmış olan ISIS Projesi ve örnek kodlar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır.
Yazı İçeriği
set_tris_x()
get_tris_x()
input_x()
output_x()
input()
input_state()
output_bit()
output_high()
output_low()
output_toggle()
output_float()
output_drive()
port_x_pullups
#use_standart_io
#use_fixed_io
#use_fast_io
ISIS ile yapılmış örnek proje ve kodlar
set_tris_x()
Bu fonksiyon istenilen PORT’a ait PIN’lerin giriş olarak mı yoksa çıkış olarak mı kullanılacağını belirtmek için kullanılır. Örneğin bir buton bağladığınız PIN giriş, bir led kullandığınız port ise çıkış olarak ayarlanmalıdır.
Örnek kullanım:
set_tris_a(0x01); // A0 input, geri kalan pinler output olarak ayarlanır. 0x01 binary = 0000 0001
Yukarıdaki örnekte de gördüğünüz gibi çıkış yapılacak pinler için “0” giriş yapılacak pinler için “1” değeri veriliyor
set_tris_c(0xf0); // C0,C1,C2,C3 çıkış C4,C5,C6,C7 giriş olsun. 0xf0 binary = 1111 0000
get_tris_x()
Bu fonksiyon ilgili porta ait TRIS ayarının okunmasını sağlar.
Örnek:
int x; set_tris_a(0x05); x = get_tris_a(); // x = 5 olur
input_x()
Bu fonksiyon PORT’ların değerini okumak için kullanılır. input_a() A PORT’unun değerini geri döndürür, input_b() B PORT’unun değerini döndürür vb.
Örnek:
B portunun 8 adet pinine bağlı 8′li bir dip-switch olduğunu düşünelim. Bu switch’lerin değerini tek seferde okumak için
int switch; set_tris_b(0xff); // B portunun tüm pinleri giriş olacak switch = input_b(); // B portunu oku değeri switch değişkenine aktar.
output_x()
Bu fonksiyon PORT’lara veri yazma imkanı verir.
Örnek:
output_a(0x05); // A PORT'una 0x05 hex değerini yaz; output_d(216); // D PORT'una decimal 216 değerini yaz.
input()
Bu fonksiyon herhangi bir porta ait bir PIN’in durumunu verir (1 veya 0).
Örnek:
BOOLEAN b0_durumu; if(intput(PIN_A0)) // Pin A0 “1” ise if(input(PIN_C5) == 0) // Pin C5 “0” ise B0_durumu = input(PIN_B0); // B0 1 ise b0_durumu = 1; 0 ise b0_durumu = 0 olur.
input_state()
Bu fonksiyon tıpkı input() fonksiyonu gibidir, aradaki tek far input_state() fonksiyonunun o pine ait tris ayarlarına dokunmamasıdır.
output_bit()
Bu fonksiyon istenilen PIN’e istenilen değerin atanmasını sağlar.
Örnek:
output_bit(PIN_B0,1); // PIN B0 = 1 output_bit(PIN_D7,0); // PIN D7 = 0;
output_high()
Bu fonksiyon istenilen PIN’i High yani “1” yapmak için kullanılır
Örnek:
output_high(PIN_B0); // PIN B0 = 1 output_high(PIN_C7); // PIN C7 = 1
output_low()
Bu fonksiyon istenilen PIN’i Low yani “0” yapmak için kullanılır
Örnek:
output_low(PIN_B0); // PIN B0 = 0 output_low(PIN_C7); // PIN C7 = 0
output_toggle()
Bu fonksiyon parametre olarak verilen PIN’in durumunu toggle yapmak için kullanılır. PIN 1 ise 0, 0 ise 1 yapılır
Örnek:
output_high(PIN_E0); // E0 = 1 output_toggle(PIN_E0); // E0 = 0 olur çünkü önceki değeri 1 idi
output_float()
Bu fonksiyon verilen PIN için TRIS ayarını “1” yani giriş olarak ayarlar.
output_float(PIN_B0); // PIN B0 girişe ayarlanıyor
i2c gibi beslemeye pull-up yapılmış haberleşme sistemlerinde kullanılır.
output_drive()
Bu fonksiyon ise parametre olarak verilen PIN’i çıkış moduna geçirir
output_drive(PIN_C0); // PIN C0 çıkışa ayarlanıyor
port_x_pullups()
PIC Mikro denetleyicilerinin her modelinde olmasa da bazı modellerindeki bazı PORT’larda pull-up özelliği vardır, istenildiği takdirde komut ile bu pull-up direncleri devreye sokulabilir. İşte bu ayarı açıp kapatmak için bu fonksiyonu kullanabilirsiniz.
port_b_pullups(TRUE); // portb pull-up dirençleri devrede. port_b_pullups(FALSE); // portb pull-up dirençleri devrede.
Böylece CCS-C derleyicisinin temel giriş çıkış fonksiyonlarını öğrenmiş olduk. Konuyla alakalı olduğu için bir kaç önişlemci direktifini de bu yazımızda anlatacağız.
#use_standart_io
Bu direktif verildiğinide , yani kod içerisinde kullanıldığında, belirtilen PORT’a ait giriş çıkış işlemleri yapılırken her defasında PORT’un TRIS ayarlarıda yapılır. Program içerisinde set_tris_x() foksiyonunu kullanmanız gerekmez.
#use_standart_io(A) // A portunda otomatik TRIS ayarları kullanılacak #use_standart_io(B) // B portunda otomatik tris ayarları kullanıacak
Bu direktif Derleyicinin fazla kod üretmesine neden olur.
#use_fixed_io
standart_io’nun biraz daha gelişmişi diyebiliriz. Pinlerin durumunu belirtirsiniz. Kod içerisinde TRIS ayarlaması yapmanıza gerek yoktur ve standart_io dan daha az kod üeretir.
#use fixed_io(a_outputs=PIN_A2, PIN_A3) // A2 ve A3 Çıkış
#use_fast_io
Bu direktif verildiğinde ise derleyici TRIS ayarlarına karışmaz, giriş çıkış komutlarında TRIS ayarlaması yapmayacağı için çok daha az kod üretir. Bu direktifi verdiğinizde set_tris_x() fonksiyonunu kullanarak TRIS ayarlamalarını sizin yapmanız gerekir.
#use_fast_io(A) // A portu giriş çıkış komutları TRIS ayarı üretmeyecek
ISIS PROJESI VE ÖRNEK KODLAR
Aşağıda resmi görülen isis projesinde denetleyici olarak PIC16F877 kullanıldı. 8 adet led PIC’in D portunda, 8′li Dip Switch B Portunda ve E portunda da 2 adet buton mevcut.
Örnek Proje 1 – 8 Adet dip switch ile 8 Led’i ayrı ayrı kontroletme
Önce uzun yoldan yapalım
#include <16f877.h> // 16f877 denetleyicisini kullanacağız
#use delay(clock=4000000) // kristalimiz 4 mhz (delay fonksiyonu için)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG // fuse ayarları
void main(void)
{
while(1) // sonsuz döngü
{
if(input(PIN_B0) == 0) // PIN B0 = 0 ise, yani Dip switch ON pozisyonundaysa
output_high(PIN_D0); // PIN D0 = 1 olsun (LED YANAR)
else
output_low(PIN_D0); // dip switch OFF pozisyonundaysa D0'a bağlı led söner
if(input(PIN_B1) == 0)
output_high(PIN_D1);
else
output_low(PIN_D1);
if(input(PIN_B2) == 0)
output_high(PIN_D2);
else
output_low(PIN_D2);
if(input(PIN_B3) == 0)
output_high(PIN_D3);
else
output_low(PIN_D3);
if(input(PIN_B4) == 0)
output_high(PIN_D4);
else
output_low(PIN_D4);
if(input(PIN_B5) == 0)
output_high(PIN_D5);
else
output_low(PIN_D5);
if(input(PIN_B6) == 0)
output_high(PIN_D6);
else
output_low(PIN_D6);
if(input(PIN_B7) == 0)
output_high(PIN_D7);
else
output_low(PIN_D7);
}
}
Aynı işi yapan daha kısa kod
#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
void main(void)
{
while(1)
{
output_bit(PIN_D0,!input(PIN_B0)); // PIN B0 dan okunan değerin değilini D0'a aktar
output_bit(PIN_D1,!input(PIN_B1));
output_bit(PIN_D2,!input(PIN_B2));
output_bit(PIN_D3,!input(PIN_B3));
output_bit(PIN_D4,!input(PIN_B4));
output_bit(PIN_D5,!input(PIN_B5));
output_bit(PIN_D6,!input(PIN_B6));
output_bit(PIN_D7,!input(PIN_B7));
}
}
Aynı işi yapan çok daha kısa kod
#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
void main(void)
{
while(1)
{
output_d(~input_b()); // sitchlerin değerini oku ve değilini Ledlere aktar
}
}
Örnek Proje 2 – 8 Adet ledli yürüyen ışık
Uzun Yol
#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
void main(void)
{
output_d(0);
while(1)
{
output_low(PIN_D7); // d7 deki led sönsün
output_high(PIN_D0); // d0 daki led yansın
delay_ms(250); // 250 ms beklesin program
output_low(PIN_D0); // d0 daki led sönsün
output_high(PIN_D1); // d1 deki yansın
delay_ms(250); // 250 ms beklesin program
output_low(PIN_D1);
output_high(PIN_D2);
delay_ms(250);
output_low(PIN_D2);
output_high(PIN_D3);
delay_ms(250);
output_low(PIN_D3);
output_high(PIN_D4);
delay_ms(250);
output_low(PIN_D4);
output_high(PIN_D5);
delay_ms(250);
output_low(PIN_D5);
output_high(PIN_D6);
delay_ms(250);
output_low(PIN_D6);
output_high(PIN_D7);
delay_ms(250);
}
}
Daha kısa yöntem
#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
void main(void)
{
output_d(0);
while(1)
{
//bu kodda sekiz adet ön tnaımlı veri sırayla porta yazdırılarak
//ürüyen ışık oluşturuluyor
output_d(0x01); // sadece 1. led yansın
delay_ms(250);
output_d(0x02); // sadece 2. led yansın
delay_ms(250);
output_d(0x04); // sadece 3. led yansın
delay_ms(250);
output_d(0x08);
delay_ms(250);
output_d(0x10);
delay_ms(250);
output_d(0x20);
delay_ms(250);
output_d(0x40);
delay_ms(250);
output_d(0x80);
delay_ms(250);
}
}
Örnek Proje 3 – Switch’lerle Led kontrolü.
Devrede bulunan 2 adet switch’den birine basıldığında Led’lerin tamamını yakalım, diğerine basıldığında söndürelim.
#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
#define ANAHTAR1 PIN_E0 // Derleyici ANAHTAR1 gördüğü yerlere PIN_E0 yerleştirir
#define ANAHTAR2 PIN_E1 // Derleyici ANAHTAR2 gördüğü yerlere PIN_E1 yerleştirir
void main(void)
{
while(1)
{
if(input(ANAHTAR1) == 0) // anahtar1 basıldıysa
{
output_d(0xff); // ledleri yak
}
if(input(ANAHTAR2) == 0) // anahtar 2 basıldıysa
{
output_d(0x00); // ledleri söndür
}
}
}
Örnek Proje 4 – Ledleri 0-255 arası saydıralım
#include <16f877.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
void main(void)
{
int i;
while(1)
{
for(i=0;i<255;++i)
{
output_d(i);
delay_ms(100);
}
}
}
Çok daha creative örnekler vermek isterdim ama uzun bir mesai günü sonunda yazılan yazıdan ne hayır beklenir :) Artık siz hayal gücünüzü konuşturup kendi alıştırmalarınızı kendiniz yaparsınız.
Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere herkese iyi hafta sonları diliyorum.
Uzun programları görünce ne oluyor demiştim =)
Merak ettiğim ve anlamadığım bir konu olan kesemelere(interrupt) bir an önce geçmeni bekliyorum =/
Gerçekten nedir ne işe yararlar ne okusam anlamadım =/
Bir de bir sorum olucak;
#fuses XT, NOPROTECT, NOBROWNOUT, NOLVP, NOCPD, NOWRT, NODEBUG
bunu kullanmamızın mantığını çözemedim?
Güzel içerik olmuş hocam, elinize sağlık.
Detaylı ve güzel bir anlatım olmuş.
Tebrikler
@FxDev
Kesmeler konusunu sıra gelecek belirli bir düzene göre gitmeye çalışıyorum.
#fuses kullanımını da ayrıntılı olarak anlatacağım bir sonraki yazımda. Kısaca bahsedelim biraz. #fuse ile çipin ayarlarını yapmış oluyoruz.
NOWDT = WatchDog timer kullanma
XT = 4 mhz den küçük harici kristal kullanacağım
NOPROTECT = Çipte kod koruması yok kod okunabilir
daha detaylı olarak anlatacağım ama sonra :)
Bu arada yürüyen ışık için yazdığın kod’ da çok güzel olmuş. Uzun yorumlar kara listeye alınıyor wordpress tarafından, spam olanları işaretlerken oda arada kaynadı yanlışlıkla. Birdaha yazarsan yayınlayalım burdan
@Fatih Erdem,Alper
Teşekürler..
Hocam kodu yazdıktan sonra daha ilginç bir fikir çıktı aklımdan ve o kod
http://rapidshare.com/files/130911946/CCS_C.rar.html
üstteki linkteki olaya dönüştü =)
Aslında oradan da sorularım var size, zamanı geldiğinde sorarım artık…
Bu arada sıradaki konular neler?
hocam paylaşım için teşekkürler, güzel br kaynak olmuş yeni başlayanlar için, emeğinize sağlık. teşekkürler. devamını bekliyoruz inşallah.
hocam vir sorum olacak programların genelinde
while(1) döngüsünü tanımlamışsıız. hep (1 ) tanımlamak zorundamıyız. o işin espirisini anlamadım da yardımcı olursanız sevinirim.
@fxdev
İyi gidiyorsun :) sıradaki konu bit/byte işlemleri için kullanılan dahili fonksitonlar + birkaç noktaya değineceğim.
@adventurer_gazi
while(1) {
kodlar..
..
…
}
while ifadesinde parantez içerisindeki koşul doğru olduğu sürece { } içerisindeki kodlar çalıştırılır.
while(1) şartı sürekli doğru olacağından sonsuz döngü oluşturmuş oluruz. Sonsuz döngü oluşturulumazsa çip main() {
}
fonksiyonunu işletip stop eder.
CCS-C de cihaz dosyalarında
#define TRUE 1
#define FALSE 0
tanımlamaları mevcut olduğu için. while(1) ve while(TRUE) aynıdır.
@adventurer_gazi
hocam ben genelde for’u daha çok sevdiğimden aynı işlemi
for(;;)
{
…
kodlar
…
}
şeklinde de yapabilirsiniz…
main()
{
dongu:
kodlar()
…
…
..
goto dongu;
}
Şeklindede yapılabilir ama. goto kullanımı pek hoş durmaz :)
hocam hazır konu burdayken eğer 12 bit dijital data girdimiz olacaksa pic16f877 e nasıl yaparız ?
yani heryerde örnekler 8 bit yani port taki maksimum i/o lar kadar veriliyor…tek seferde 12 bitlik bir data okumak istersek nasıl bir kod yazmamız gerekiyor acaba ?
mesela port B nin tum pinlerini vede port A nın 4 pinini giriş olarak ayarla ve bunları tek decimal sayı olarak oku port D nin pinlerinden Lcd de göter gibi
nasıl ifade ederiz ? Yardımcı olursanız çok makbule geçecek hiçbir yerde bulamadım .
@selahattin
12 bit datayı şöyle okuyabilirsin. Düşük öncelikli ilk sekiz bit B portunda, yüksek öncelikli 4 bit te C0…C4 Pinlerine bağlı. Bu durumda 12 bitlik bir değeri CCS-C de şöyle okuyabilirsin.
int16 onikibit_deger;
onikibit_deger = make16((input_c() & 0x0f), input_b());
12 bit değer tanımlaması yapılamayacağından 16 bitlik değişkeninde 12 bit’in olmuş olur. make16() fonksiyonun açıklaması birazdan siteye ekleyeceğim yazıda mevcut.
şöylede yapabilirsin
int b,c;
long deger;
b = input_b();
c = input_c() & 0x0f // ilk dört bit dışındakiler sıfırlanıyor
deger = deger << 8;
deger = deger & b;
olmadı şöylede yaparsın
struct oniki {
int ilksekiz;
int sondort: 4;
};
struct oniki veri;
veri.ilksekiz = input_b();
veri.sondort = input_c() & 0xf0
Kolay Gelsin
[...] CCS-C Dersleri Dahili Giriş Çıkış Komutları ile PIC Portlarının Kullanımı [...]
Hocam sağolasın cok makbule gecti.tesekkurler :)
Teşekkürler, çok sağolun.Yorumlar arasında da güzel şeyler yazılmış.Bu kadar kolay olacağını sanmıyordun PIC öğreniminin.
Eyvallah
[...] Bu direktiflere de şu yazıda değinmiştim http://www.teknobakis.com/2008/07/19/ccs-c-dersleri-dahili-giris-cikis-komutlari-ile-pic-portlarinin... [...]
Gercekten cok makbule gecti. Emeğiniz için çok çok teşekkürler… Aradığım bilgileri edinmiş oldum. İyi çalışmalar…
CCS-C Dersleri Dahili Giriş Çıkış Komutları ile PIC Portlarının Kullanımı…
CCS C’de yer alan dahili giriş çıkış komutları ile pic portlarının nasıl kullanılacağı yazıda yer almakta. Portları giriş çıkış olarak ayarlamakta, bir porttan veri okumakta veya bir porta veri çıkışı vermekte kullanılan komut…
Merhabalar 16F84A ile step motor surucusu yapmaya çalışıyorum herhangi bir pinden puls girişi oldugu surece PORTB’den normal adım bilgileri aksın puls girişi durdugu zaman da PORTB sıfır (0×00) olsun istiyorum bir çok deneme yapmama ragmen olmadı yardımcı olursanız memnum kalacagım teşekkurler
@hüseyin
Pin A0′ bağlı bir buton olduğunu düşünürsek.
if(!input(PIN_A0)) {
motor surme kodları
}
else {
output_b(0×00)
}
mantık bu şekilde olmalı.
buton kullanımı ile ilgili şu yazıya da bir göz at istersen
http://www.teknobakis.com/2008/09/24/ccs-c-dersleri-portlar-led-buton-ve-role-kullanimi/
İyi geceler hocam yardımınız için teşekkurler şu an gecenin 04:00′ı işteyim
önerdiginiz yöntemi mesaim bitince evde deneyecegim teşekkurler
Hocam bitirme projemiz için 16f877 ile buzzer takip eden robot yapıyoruz 4mikrofon ve 4motor kullanıyoruz. 16f877 yi A/D converter olduğu için seçtik. Kafamızdaki algoritma kabaca şöyle; 4 pre-amfi kullanarak ses sinyalini picin analog girişlerine bağlıyoruz(A portu) ve picin A/D converterını kullanarak sayısal değerler elde etmek istiyoruz (mic1=***) sonra “if” kullanarak mic değerlerini kıyaslayıp (mic1,mic2,mic3,mic4). İstediğimiz pinlere output low ve high değerlerini gönderip motor kontrol devresiyel motorları 2 motor farklı 2 motor aynı yönde dönmek üzere arabanın buzzer dan çıkan sesi takip etmesini sağlamak istiyoruz. Bu şekilde devreyi orcad de çizdik, koduda yazmayı başladık ancak input tanımlarken “a” portunun ayrı ayrı her pinine deişken nasıl tanımlayabiliriz. Ve digital değere dönüşmüş datayı ayrı ayrı portlardan nasıl alabiliriz…
merhaba, bir sorum olacak
while(1){
output_d(1);
delay_ms(250);
output_d(2);
delay_ms(250);…… kodu böyle yazınca çalısıyor ama
bunu yazınca n=0;
while(1){
a=2^n;
output_d(a);
delay_ms(250);
n++;
} hata oluşuyor, nedenini söyleyebilir misiniz?
@hasan
a=2^n demek a = 2 exor n manasına gelir, yanş “^” işareti bit düzeyinde exor (Exculisive Or – Özel veya) işlemi gerçekleştirir.
tmm teşekkürler, hatamı anladım :) ben onu üssü olarak biliyordum. Sorunu da i=i*2 olarak cözdüm.
hocam saygılar bir sorum olacak asm ile yazmış oldugumuz programları scc c cevire bilirmiyiz bilgilendirirseniz sevinirim
Merhaba mejnun
bildiğim kadarıyla öyle bir program yok, varsada pek verimli çalışacağını sanmıyorum. En iyisi bundan sonrakileri C ile yaz.. her ne kadar asm bilgisi gerekliysede bu işlerde en çok kullanılan C ‘dir
[...] Bu direktiflere de şu yazıda değinmiştim http://www.teknobakis.com/ccs-c-ile-pic-programlama-dahili-giris-cikis-komutlari-ile-pic-portlarinin... [...]
[...] simule etmek için bir önceki yazımızda verdiğimiz proteus projesini [...]
Merhaba hocam 8 Adet ledli yürüyen ışık
devresini uzun kodlu bölümünde neden ilk başka d7 deki ledi söndürdük ?
@kadir
while döngüsünün en sonunda d7 yi yaktığımızı göreceksin, daha sonra 250ms gecikme var ve bundan sonra d7 söndürülmeli o yüzden while’in en başında o kod var. En alttaki 250ms gecikme süresinden sonra da d7′deki ledi söndürebilirdik ikisi de aynı kapıya çıkar.
arkadaslar #use standard_io(port) olacak t ile değil..#use_standart_io
Merhaba,
Yürüyen ışıkta şu programı kullanabilirmiyim.
void main(void)
{
int x=1;
while(1)
{output_d(x)
x=x*2
}
yardımcı olursanız cok sevinirim..
kullanabilecegim random komutu tarzı bi komut var mı
rastgele sayı üretebilecegim?
tamam komutu buldum k.bakmayın
İyi akşamlar ben şunu soracaktım pice ben aynı anda veri girdirdiğimde bunu nasıl algılayağını bir türlü bulamadım input(0×03); dediğimde set_tris_a(0xff); de pin_a0 ve pin_a1′in
if(input(0×03)){ /*doğrulayıp buraya girmesi lazım*/ }; bunu ben picde nasıl yapa bilirim? bir yardımcı olursanız çok sevinirim. Yani özün sözü aynı andaki veri girişini alglıyabilmesini istemekteyim :)