CCS-C ile PIC Programlama, Portlar Led Buton ve Röle Kullanımı
Her ne kadar daha önceki yazılarımızda kısmen anlatmış olsakda PORT’lar ve kullanımı konusunu daha ayrıntılı olarak bu yazımıda ele alacağız.
PORTLAR
Portlar PIC denetleyicilerinde giriş/çıkış işlemleri için kullanılan yapılardır. Örneğin bir anahtarın açık/kapalı durumunu belirlemek, LED yakmak, Röle açıp kapamak, veya bir LCD ekranı sürmek için PORT’ları kullanırız. Her PIC modelinde farklı sayıda port bulunur ve bu portlar farklı büyüklüklerde olabilir. Büyüklükten kastımız PORT’un kaç bit olduğudur.
Kullandığınız denetleyicinin teknik dökümanına bakarak kaç porta sahip olduğunu öğrenebilirisiniz. Portlar A,B,C….F gibi harflerle isimlendirilir, PORTA, PORTB, PORTC gibi. Aşağıdaki resim 16f628A Denetleyicisinin pin bağlantılarını göstermektedir.
Resimde de görüldüğü gibi PIC 16F628A Denetleyicisi PORTA, ve PORTB olmak üzere iki adet porta sahiptir. PORTB RB0…..RB7 olmak üzere 8 Bit, PORTA ise RA0….RA5 olmak üzere 6 Bit’tir.
RB0….RB7, RA0….RA5 PORT’ları oluşturan PIN’lerdir. Bir PIN önündeki <—-> simgesi, o PIN’in hem giriş hem de çıkış olarak kullanılabileceğini —-> simgesi ise sadece giriş olarak kullanılabileceğini gösterir.
CCS-C derleyicisinin kullanımını öğrenmek kadar PIC Donanımlarını da çok iyi öğrenmek gerekir. Donanım tecrübesi olmadan bilgisayarda simulasyonla PIC programlama öğrenmek iyi birşey değildir. Bu yüzden en temel seviyede donanımların ne iş yaptıklarını ve nasıl bağlanacaklarını elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım.
Yukarıdaki resimde gördüğünüz gibi PORT PIN’lerinin yanında başka şeylerde yazmakta. RB3/CCP1 ve RB0/INT gibi. Bu ifadeler bu pinlerin alternatif kullanımlarını göstermektedir RB3/CCP1 ifadesi 9 nolu bacaktan PWM sinyali üretebileceğimizi, RB0/INT ifadesi ise 6 nolu bacağın Harici Kesme girişi olduğu belirtir.
Demekki PIC denetleyicilerinde bazı PIN’leri farklı farklı amaçlar için kullanabiliriz. Bu tamamen bizim ihtiyacımıza ve tercihimize kalmış.
GİRİŞ ÇIKIŞ AYARLAMALARI
Bir portun istediğiniz PIN’ini giriş istediğinizi de çıkış yapabilirsiniz. Bu işlemi gerçekleştirmek için ilgili portun TRIS Register’ini ayarlamanız gerekir.
16f628A TRIS Register adresleri TRISA = 0×85 TRISB = 0×86
Bir pini giriş yapmak için ilgili TRIS biti 1 yapılır
Bir pini çıkış yapmak için ilgili TRIS biti 0 yapılır
Şimdi B portunun tüm PIN’lerini giriş yapmak istersek TRISB = 0xff yapmamız gerekir. Bunu gerçekleştirmek için set_tris_x() fonksiyonunu kullanabiliriz
#include <16f628a.h>
main()
{
set_tris_b(0xff); // B portu komple giriş
}
Bu ayarlamayı hazır fonksiyon kullanmadan da yapabiliriz. Bunun için öncelikle TRISB Register’ını programımızda tanımlayıp daha sonra değer atamamız gerekir
#include <16f628a.h>
#byte TRISB = 0x86 // TRISB 0x86 adresindedir
main()
{
TRISB = 0xff; // B portu komple giriş
}
Başka örnekler
set_tris_a(0b00001010); // A1,A3 giriş diğerleri çıkış set_tris_b(0xf0); //B0...B3 Çıkış, B4...B7 giriş set_tris_c(0x55); //C0,C2,C4,C6 giriş C1,C3,C5,C7 Çıkış
Portlarla ilgili bazı önemli bilgiler.
- Her bir Giriş/Çıkış PIN’inden çekilebilecek veya bu PIN’e akabilecek maksimum akım 25mA’dir
- RA4 TOCKI PIN’i Open Collector Output olduğundan, bu pini çıkış olarak kullanmak istediğinizde bir direnç ile beslemeye pull-up yapmanız gerekir.
- PORTB Dahili pull-up dirençlerine sahiptir ve bu dirençler yazılım ile devreye sokulabilir.
- Kullanılmayan pin’lerin çıkış olarak ayarlanması gerekir
DONANIM BAĞLANTILARI
Ledler
Bir ledi PIC’e iki şekilde bağlayabilirsiniz. Led’lere besleme verirken bu işlemin bir ön direç ile yapılması gerektiğini unutmayınız. Dirençsiz bağlarsanız led aşırı akımdan dolayı kullanılamaz hale gelecektir. Ledlerin büyük çoğunluğu maksimum 20mA akım ile çalışacak şekilde üretilirler. Led öndirencinin nasıl hesaplanacağını bilmiyorsanız buraya bir göz atın
RB0′a bağlanan LED-1′i yakmak için RB0 = “0″ yapılır, söndürmek için “1″ yapılır
RB3′e bağlanan LED-2′yi yakmak için RB3 = “1″ yapılır, söndürmek için “0″ yapılır
Röleler
Aşağıdaki şemada yaygın olarak kullanılan PIC ile röle sürme devresi görülmektedir.
RB7 = “1″ yapıldığında röle çeker, “0″ yapıldığında bırakır.
VCC voltajı rölelin çalışma votajıdır ve röle modeline göre değişir.
Butonlar
Aşağıdaki şemada da görülebileceği gibi butonlar da iki farklı şekilde PIC’re bağlanabilir.
Buton bağlanan bacaklar giriş olarak ayarlanmalıdır. Yukarıdaki şemaya göre, Buton-1 basıldığında RA2 = 0 olur. Buton-2 basıldığında RB2 = 1 olur. Bu değerler yazılım ile okunarak butonun basılıp basılmadığı tespit edilebilir.
TOPLU ÖRNEK – ISIS ÇİZİMİ VE KODLAR
ISIS Proje dosyasını indirmek için tıklayın test_project
LED-1 RB7′de
LED-2 RB6′da
BUTON-1 RA0′a
BUTON-2 RA1′de
RÖLE RB5′te Bağlı
Örnek
Şimdi 1 nolu butona basılı tutulduğu sürece 1 nolu ledi yakan, buton bırakıldığında söndüren. 2 Nolu butona basıldığında ise bırakıldığında 2 Nolu ledin durumunu değiştiren programı yazalım. Devre ilk açıldığında da rölemiz 2 saniye çekip bıraksın.
#include <16f628a.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses INTRC,NOMCLR,PROTECT,NOWDT
#fuses PUT,NOLVP,NOCPD,NOBROWNOUT
void main(void)
{
set_tris_a(0x03); //A0,A1 giriş diğerleri çıkış
set_tris_b(0x00); //B portu komple çıkış
output_low(PIN_B7);
output_high(PIN_B6);
output_high(PIN_B5) //Röle çeksin
delay_ms(2000); // 2 sn bekle
output_low(PIN_B5) //Röle bıraksın
while(TRUE) // Sonsuz döngü
{
if(input(PIN_A0)==0 ) //Buton-1 basılımı?
{
output_high(PIN_B7); // Ledi yak
while(input(PIN_A0)==0); // Butonun bırakılmasını bekle
output_low(PIN_B7); // Ledi söndür
delay_ms(25); //debounce süresi
}
if(input(PIN_A1)==1 ) //Buton-2 basılımı?
{
while(input(PIN_A1)==1); //Butonun bırakılmasını bekle
output_toggle(PIN_B6); //Led'in durumuu değiştir
}
}
}
Şimdi aynı işi yapan kodu daha profosyonelce yazalım
#include <16f628a.h>
#use delay(clock=4000000)
#fuses INTRC,NOMCLR,PROTECT,NOWDT
#fuses PUT,NOLVP,NOCPD,NOBROWNOUT
#byte PORTA = 0x05
#byte PORTB = 0x06
#byte TRISA = 0x85
#byte TRISB = 0x86
#bit LED1 = PORTB.7
#bit LED2 = PORTB.6
#bit BUTON1 = PORTA.0
#bit BUTON2 = PORTA.1
void main(void)
{
PORTA = 0;
PORTB = 0;
TRISA = 0x03; // A0, A1 girişi
TRISB = 0x00; // Komple Çıkış
LED1 = 0; // LED1 söndür
LED2 = 1; // LED2 Söndür
while(TRUE) // Sonsuz döngü
{
if(!BUTON1) //Buton-1 basılımı?
{
LED1 = 1; // Ledi yak
while(!BUTON1); // Butonun bırakılmasını bekle
LED1 = 0; // Ledi söndür
delay_ms(25); //debounce süresi
}
if(BUTON2) //Buton-2 basılımı?
{
while(BUTON2); //Butonun bırakılmasını bekle
LED2 = !LED2; //Led'in durumunu değiştir
delay_ms(25); //debounce süresi
}
}
}
Buton kullanımıyla ilgili ipuçları
- Gerçek devrelerinizde asla butonları bir kez okuyarak durumları değişmiş kabul etmeyin. En az 100 defa basılmışmı veya bırakılmış mı diye kontrol ettirin. Bu şekilde yapmazsanız dışarıdan gelebilecek parazitler olumsuz etki yapar.
- Elinizi butondan çekerken bounce (zıplama) denilen hadise nedeniyle ikinci bir basış gerçekleşebilir. Buda bozuk çalışmaya neden olabilir. Bu durumun önüne geçmek için buton bırakılması tespit edildiğinde belirli bir gecikme süresi konur. Yukarıdaki kodlarda 25ms gecikmeler bu amaçla konmuştur.
Yazımızı burada noktalıyoruz. Anlamadığınız yerler olursa sormaktan çekinmeyin
“CCS-C ile PIC Programlama, Portlar Led Buton ve Röle Kullanımı” yazısı için 38 Yorum yapıldı
merhaba, bir sorum olacaktı.
#byte PORTC=0×07 diye tanımladığımızda, hangi banktaysa onun 7.register ini mı tanımlıyor? Ya ben 0.değil de 1.banktaysam o zaman PORTC yi aslında TRISC olarak tanımlamış olmam mı? CCS de bank kontrolü var mı? teşekkürler. (pic16 serisi)
Merhaba
CCS de bank kontrolü otomatik olarak yapılmaktadır.
#byte PORTC = 0×07 // portc tanımlaması için
#byte TRISC = 0×87 // TRISC tanımlaması için
aşağıdaki örneğe bakalım
TRISC = 0×03
PORTC = 0;
Bu iki satır koda karşılık ccs nin ürettiği asm koduna bakarsak bank kontrolünü görürüz
……………….. TRISC = 0×03;
*
0103: MOVLW 03
0104: BSF 03.5 // bank 1 seçiliyor
0105: MOVWF 07
……………….. PORTC = 0;
0106: BCF 03.5 // bank 0 seçiliyor
0107: CLRF 07
Kolay gelsin
Hocam dersler super gidiyor.Bir sonraki dersi beklerken vakit geçmek bilmiyor
Birde konu dışı olacak ama benim acil olarak 2 adet 16f877 yi gps lerde kullanılan NMEA formatında haberleştirmem gerekiyor.İnternette o kadar aramama rağmen ccs c olarak kaynak bulamadım sıkıştım kaldım.Bu konuda yardımcı olursanız çok müteşekkir olacağım.Konuyu takip eden arkadaşlardanda yardımcı olabiecekler varsa süper olur.Buradan veya mailimden cevabınızı sürekli takipte olacağım.İlgilenirseniz çok makbule geçecek.Teşekkürler iyi çalışmalar…
@elseus
Benim bu konuda herhangi bir projem olmadı. Ama internette yok değil. Şu sayfada var mesela nmea haberlşmesi örneği. Kod ccs-c de yazılmış
http://www.vermontficks.org/pic.htm
Hocam ilgine tesekkurler fakat oraya baktım forumlarınıda okudum ama benim işimi görecek birşey bulamadım.pic basic te serin – serout komutlarıyla bu iş yapılıyormuş.bu komutların ccs c de karşılığı varmıdır.yani değerleri ben zaten kendim sabit olarak gireceğim,bana bir nmea cumlesini
string ve stream konularında zayıfım malesef 
(örnek: $GPRMC,123519,A,4807.038,N,01131.000,E,022.4,084.4,230394,003.1,W*6A)
diğer pic e gonderme metodu gerekiyor.string olarak yollamaya çalışıyorum ama bir yerlerde yanlış yapıyorum anlaşılan
@elseus
. Yine interneti önereceğim sana. CCS-C ile rs232 haberleşme konusunu ara. Yaptığın örnek kodu bana gönderirsen kodu inceleyip yardım ederim. admin@teknobakis.com
RS-232 haberleşmesi lazım sana anladığım kadarıyla. Derslerde o konuyu ele almadık daha
hocam kodları ve proteus smilasyonunu mailinize yolladım.fırsat bulup bakabilirseniz vatana milletede hayırlı bir işte kullanılacak
sadece lcd ye yazdırdığımız nmea stream ini diger picin lcd sine de yazdırabilirseniz gerisini halledeceğim inşallah…teşekkur ediyorum.
en kısa zamanda bakmaya çalışacağım elseus.
s.a.
arkadaşım bir sorum olacaktı.
TIMER0 ve TIMER1 kesmelerini aynı anda eşzamanlı olarak başlatmak mümkün müdür? elki 1-2 saykıl tolere edebiliriz. ?
Her iki kesmeyi aynı anda kullanabilirsin. Ama ikisi de aynı anda kesme verirse ilk olarak biri değerlendirilecektir. Bu önceliği sen belirleyebilirsin. Kodun başına
#priority timer0,timer1
satırını yazarsan timer0 ve timer1 aynı anda kesme oluşturduğunda ilk önce timer0 değerlendirilir.
Bu belirtmeyi yapmazsan CCS-C kendi sırasına göre değerlendirir.
İki kesme kodu aynı anda çalışmaz. Gerek mikro denetleyicilerde olsun gerekse Pc işlemcilerinde; aynı anda sadece bi komut işletilir.
Eğer kesmelerin devreye alınmasını kastetdiysen
enable_interrupts(INT_TIMER0);
enable_interrupts(INT_TIMER1);
disable_interrupts_global(); // tüm kesmeler kapalı
set_timer0(10); // timer0 istenilen değere ayarlanıyor
set_timer1(2000); //timer1 istenilen değere ayarlanıyor
enable_interrupts(GLOBAL); // tüm kesmeler dolayısıyla timer0 ve 1 dedahil kesme enable ediliyor.
Kolay gelsin
s.a. sağol cevap için. iki sorum daha olacaktı.
1.
yazdığımız komutların belli bir kısmının ya da tamamımın ne kadar zamanda icra edildiğini (kaç komut çevrim süresinde) compiler bize söyleyebiliyor mu? yoksa assemblysinden biz mi hesaplarız. 2. proje oluştururken “multiple complation units” olayı nedir? teşekkürler…
@rukneddin
1- Bildiğim kadrıyla böyle bir imkan yok, C/ASM list dosyasından asm kodlarına bakarak hesaplamak gerekiyor.
2- Multiple compilation units windowstaki dll olayı gibi birşey. Projedeki tüm unit’ler ayrı ayrı compile edilerek object file (*.o) dosyaları oluşturulur. Projede kaynak olarak bu object dosyaları kullanılarak oluşturulur.
CCS-C’nin examples klasöründe mcu.zip diye bir dosya var. içerisinde Multiple Complation Unit örneğini içeren bir proje ve pdf dosyası bulacaksın.
Kolay gelsin..
Hocam bir umut saat başı mail kontrolu yapıyorum:)
hala cozemedim
yardımınızı bekliyorum.
@elseus
mail attım tekrar
Merhabalar hoca step motor ile ilgili mailime cevap yazdıgınız için teşekkurler ben sorunu hallettim tmr0 kesmesi kullanarak hallettim kolay gelsin
@huseyin
Eyvallah, zaten senin sorununu tam olarka anlamamıştım öyle gördüğüm kadarıyla yazdım. Sorunu halletmene sevindim. Yardım edebileceğim bir nokta olursa çekinme.
Kolay Gelsin…
Merhaba, iki sorum olacaktı:
1)ben CCS de pic wizard ı kullanarak timer_0 için bir gecikme süresi belirleyebiliyorum ama bunu daha sonra nasıl değiştirebilirim?
2) Daha önce assembler da yazıyordum ve MPLAB kullanarak ICD kullanmadan yazdığım programın adım adım simulasyonunu yapabiliyordum. CCS de böyle bir imkanım varmı? Ayrıca microchip firmasının ICD-2 kiti olmasına rağmen bir türlü bağlantı yapamıyorum programla. Ben hata mı yapıyorum bilmiyorum kendi üretimleri olan ICD ile mi çalışıyor sadece?
Şimdiden teşekkür ederim, ayrıca dersler çok faydalı olmuş ben C diline sizin sayenizde geçtim.
@nytrogeen
timer0 a ait süreyle oynamak istiyorsan
setup_tiemer0() fonksiyonunu kullanman gerekir.
Örneğin
setup_timer0(RTCC_INTERNAL@RTCC_DIV_2);
Bildiğin gibi timer sürelerini çalışma frekansın etkiliyor. Zaten pic wizard kısmında bunu gorebiliyorsundur. setup_timer0() fonksiyonuyla prescalar değerini belirleyebiliyorsun.
Örnek:
clock sinyalimiz 20 Mhz olsun
setup_timer0(RTCC_INTERNAL,RTCC_DIV_1) // timer 51.2 us
setup_timer0(RTCC_INTERNAL,RTCC_DIV_4) // timer 204 us
setup_timer0(RTCC_INTERNAL,RTCC_DIV_256) // timer 13.1 ms
ICD için kodun başına şu satırı ekle
#device ICD = TRUE
Kolay Gelsin
Merhaba teşekkur ederim hocam ccs c yi sizinle takip etmeye devam edecegim yardımlarınız için sagolun size de kolay gelsin
Merhaba hocam yine ben bir sorum olacaktı ben PIC12C508 ile step motor ileri geri programını yazmak istiyorum giriş – çıkış işlemlerinin nasıl yapılacagını bilmiyorum yardım ederseniz memnun olacağım teşekkurler
@huseyin
Bu yazıda giriş çıkış işlemlerinin nasıl yapılacağı anlatılıyor. 12c508 gibi tek portu olan denetleyicilerde port adı GPIO olarak geçiyor. Bu portun giriş çıkış ayarlarını set_tris_b() fonksiyonu ile yapabilirsin.
Kolay gelsin
Merhabalar bu projenin yazılımını mikro ci yapıldı acaba….
@nuray tam olarak ne sorduğunuzu anlayamadım, mikro c için herhangi bir bilgi yok sitemizde maalesef
assembly dilinde kronometreyi nasil gerçekleyebiliriz yardım edebilir misiniz??
assembly için yardımcı olamayacağım maalesef
hocam ne hoş bir site hazırlamışsını allah razı olsun. ben ilk olarak asembly de pic simülasyonu ile uğraşıyordum fakat uygulamada sıkıntı oluşturdu bu yüzden ccs ‘e geçtim. karşılaştığım problem de yukarıdaki profosyenel olan programda hex ‘i oluşturuyor fakat diğer amatör olanda delay_ms(2000) ve while(TRUE) komutlarında hata vermekte. yardımınıza ihtiyacım var şimdiden çok teşekkür ederim.
Sağol yaren
while ve delay’ın üstündeki
output_low(PIN_B5) ve output_high(PIN_B5) komutlarında sonuna ; (noktalı virgül) koymayı unutmuşum sorun oradan kaynaklanıyor. noktalı virgülleri ekle hata vermez, şuradakş yazıya da göz atmanı tavsiye ederim http://www.teknobakis.com/ccs-c-ile-pic-programlama-temel-c-bilgisi-1
kolay gelsin
sa. hocam portların tümünü nasıl kontrol edebilirim. yani toggle uygulaması için ben tüm b portunu terslemek istiyorum örneklere baktım hep tek tek pinleri ele alıyor. ayrıca geçenki cevabınız için teşekkürler.
aryıca başka bir sorumda 877 kullanırken config ayarları ve
setup_psp(PSP_DISABLED);
setup_spi(SPI_SS_DISABLED);
setup_timer_1(T1_DISABLED);
setup_timer_2(T1_DISABLED,0,1);
setup_adc_ports(NO_ANALOGS);
setup_adc(ADC_OFF);
setup_CCP1(CCP_OFF);
setup_CCP2(CCP_OFF);
komutlarını yazıyoruz bunları
16f84a da yazdım hata verdi bende yazmadan hex oluşturdum pic e yüklerken bir sıkıntı oluşturmaz değilmi ?
a.s yaren
output_b( ~(input_b()) ); // b’den okunan değerin terslenmişini tekrar b’ye yazar… yani b portunun pinlerinin durumunu toggle yapar. Sitedeki temel c bilgisi yazılarını okumanı tavsiye ederim.
yukarıda yazdığın kodun 16f84 te sorun yapması normal, çünkü onda olmayan donanımları ayarlamaya çalışıyorsun. bunları boşver kodunu yazıp derlediysen sorun yok..
kolay gelsin…
void main(){ //giriş çıkış belirlendi…
etiket:
int i=255;
devam:
while(i!=0)
{
output_high(pin_b0);
i–;
}
if(i==0){goto etiket;}
goto devam;
}
hocam böyle bir satırda i 8 bitlik bir veri tanımlıyorum fakat hata veriyor. PWM uygulaması için
tahmin edersin diğer bir 8 bitlik veri kadar da
output_low(pin_b0); yapacaktım hatam nedendir teşekkürler.
@yaren
i-; burası yanlış i’yi bir azaltmak istiyorsan i–; yada –i; demelisin.
maalesef uzunca bir zamandır siteye vakit ayıramıyorum, dersleri tamamlasaydım pwm konusunuda işlemiş olacaktık
Wordpress yorumlarında iki tane “-” bir “-” olarak mı görünüyor yoksa!
i değişkenini bir azaltmak için –i veya i– kullanılabilir.
Evet, wp nin işgüzarlığı, iki tane eksi işaretini bir tane yapıyor. Yorum kirliliği için özür.
Yaren, pwm için donanım pwm modülünü neden kullanmıyorsun? Kullanmak istemiyorsanız for döngüleriyle daha kolay olur, şöyle mesela:
while(1){
output_high(pin_b0);
for(i=0;i<=ON_TIME,i=i+1){
delay_x
}
output_low(pin_b0);
for(i=0;i<=OFF_TIME,i=i+1){
delay_x
}
}
delay miktarını istediğiniz pwm frekansına göre ayarlamılısınız, 10us uygun olabilecek ortalama bir değer. ON_TIME, OFF_TIME degiskenleri yerine “duty” ve “100-duty” gibi birbirine bağlı degerler de kullanabilirsiniz. İyi çalışmalar.
hocam teşekkürler bende bunu yapmaya çalışıyordum farklı bir alt programlarda bekletme yapıyorum fakat değişkenleri ortak olarak tanıtma da sıkıntı oluşturuyordu. yorum kalabalığı için özür diliyorum. bilgi paylaşıldıkça değerlidir.
merhaba;
basicte oldugu gibi ccs te de seri haberleşme komutu varmıdır. ornek vereyım.
2 pic var a picinden b picine tek pin üzerinden veri aktaricam fakat b picinin tx rx ucunu kullanarak pc ye veri gönderiyorum şimdi soruma gelınce a dan b ye tek pin uzerinden hangi komutla veri gönderebilirm.
Bir pini giriş yapmak için ilgili TRIS biti 1 yapılır
Bir pini giriş yapmak için ilgili TRIS biti 0 yapılır
sanırım gözününden kaçmış yada ben de bi sorun var
Bir pini çıkış yapmak için ilgili TRIS biti 0 yapılır